«مفهوم شرق متافیزیکی در فهم معیارهای هنرهای سنتی»

 خانم دکتر آپه‌نا اسفندیاری عضو هیأت علمی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری که فرصت مطالعاتی خویش را در دانشکده علوم نظری و مطالعات عالی هنر  تحت نظر  آقای دکتر داداشی می‌گذراند در جمع دانشجویان و اساتید حاضر و سخنرانی کرد.

 «مفهوم شرق متافیزیکی در فهم معیارهای هنرهای سنتی» موضوع سخنرانی ایشان بود. دکتر اسفندیاری در این سخنرانی ابتدا به مفهوم شرق متافیزیکی از منظر هانری کربن که واضع این اصطلاح است پرداختند و سپس توضیح داد که چه تفاوتی و تشابهی میان شرق متافیزیکی و شرق جغرافیایی وجود دارد.

هم‌چنین جهت ایضاح موضوع بحث مفهوم متافیزیک را در سرچشمه‌های آن در فلسفه ارسطو اشاره کرده و ترجمة آن در فلسفه اسلامی به مابعدالطبیعه را شرح داد.

سپس با تشریح معنی مابعدالطبیعه به عنوان علم الهی، به صورت مجمل چگونگی ظهور آن را در آثار مرتبط با هنرهای سنتی همانند فتوت‌نامه‌ها، تذکره‌ها و دیباچه‌ها، متون ادبیات منظوم و منثور پارسی، سفرنامه‌ها و داستان‌ها و افسانه‌ها تبیین کرد.

شاخصه‌های هنر سنتی که برگرفته از اشکال متعدد و متنوع ظهور مابعدالطبیعه در فرهنگ و هنر ایران استف بحث بعدی ایشان را تشکیل داد. هم‌چنین هم‌پایه بودن اخلاق و صناعات (هنرها و پیشه‌ها) به مه منزلة دو مجلای حکمت نظری در حکمت عملی را تشریح کردند و نمونه‌هایی از آن را در فرهنگ‌های دیگر شرق متافیزیکی برای تقویت فرضیه بحث ارایه کرد.

نتیجة مباحث ایشان بدین شرح است: به طور کلی، اصول و مبانی معنویِ هنرهای سنتی در کلیه جوامع سنتی و شرق متافیزیکی، بسیار گسترده و چند وجهی هستند و وجه اشتراک همگی آنها این است که بر فضایل اخلاقی، طهارت درون، رمز و تمثیل، طبیعت انسانی، ارزش‌های فرهنگی، اجتماعی، اعتقادات دینی، نیازهای انسانی و کاربردی بودن آن تأکید می‌کنند. هنر سنتی، فراتاریخی، روایی، داستانی، اسطوره‌ای، دینی و عرفانی و نهایتاً کاربردی و از جنس فرازمانی و فرامکانی است. هنرمند سنتی در اسارت تاریخ نیست.